Buổi Phỏng Vấn Đòi Nợ Mười Năm

“Cuối cùng em cũng không hỏi bước tiếp theo phải làm gì nữa.”

Tôi nhận ra chị nói đúng. Trong gần hai năm, câu nào của tôi cũng thường kết thúc bằng một việc cần làm tiếp. Lần này, phần đường chính đã đến chỗ có thể đặt xuống. Những việc thi hành, bồi hoàn còn lại sẽ được theo dõi đúng cách; tôi không cần tự giữ tất cả trong đầu để bảo đảm nó tiếp tục tồn tại.

Gia đình tôi cũng đã hoàn tất thỏa thuận khắc phục với công ty sau nhiều lần xem xét. Hứa Mạn giúp mẹ phân biệt khoản nào liên quan đến quyền lợi có thể yêu cầu, khoản nào là đề xuất hỗ trợ, điều gì được và không được ghi trong văn bản. Chúng tôi không nhận một điều khoản buộc phải gọi chuyện cũ là hiểu lầm hay giữ im lặng về kết quả đã công khai.

Số tiền nhận được giúp mẹ đổi sang căn hộ có thang máy và dành một khoản chăm sóc sức khỏe. Nó không phải cái giá của mười năm, càng không phải thứ mua được sự tha thứ. Tôi vẫn đi làm, vẫn tự cân nhắc mỗi lần mua một món đồ đắt tiền. Chỉ có mẹ không còn phải giấu hóa đơn khám bệnh vì sợ tôi lo.

Bên phía công ty, quy trình kiểm soát thay đổi được làm lại. Người phụ trách dự án phải thấy được đầy đủ điều kiện phê duyệt; tài liệu nhận mẫu không còn có thể lặng lẽ chuyển thành tài liệu chấp thuận chỉ bằng cách đổi tên tệp. Bộ phận tiếp nhận phản ánh phải xác nhận đã xem những tài liệu nào, còn nội dung nào chưa trả lời. Những việc ấy không khiến công ty trở nên hoàn hảo.

Chúng chỉ khiến một người muốn làm sai phải vượt qua nhiều cánh cửa hơn, và một người muốn nói thật có thêm chỗ để gõ.

Tôi không được giao quản lý hệ thống ấy. Tôi làm dự án, đúng công việc mình đã ứng tuyển. Sau thời gian thử việc, tôi được giữ lại; sau một năm rưỡi, tôi phụ trách nhóm nhỏ gồm bốn người. Mỗi lần ký xác nhận, tôi thường đọc thêm một lượt, đôi khi khiến đồng nghiệp giục. Tôi học cách phân biệt sự cẩn thận với việc đem nỗi sợ cũ áp lên mọi người.

Trần Ninh chuyển đến một công ty khác vào mùa xuân năm đó. Cô gửi ảnh chiếc bàn làm việc mới, bên cửa sổ có chậu cây nhỏ. Chúng tôi vẫn thỉnh thoảng ăn tối cùng nhau. Cô không cần ở lại L’Éclat để chứng minh mình đã vượt qua chuyện cũ, cũng như tôi không cần rời đi để chứng minh mình còn nhớ.

Dubois đã trở về Pháp sau thời gian chuyển giao. Ông gửi cho mẹ một lá thư vào ngày giỗ bố, không nhắc đến công lao khắc phục của mình, chỉ kể một kỷ niệm về lần bố giúp ông tìm lại hộ chiếu trên chuyến công tác đầu tiên. Mẹ đọc xong, cất vào ngăn riêng.

Một tháng sau, bà trả lời ông bằng vài dòng do tôi dịch. Bà nói đã nhận được thư, chậu lan của bố năm nay có hoa. Không có câu tha thứ, cũng không có lời cắt đứt. Tôi không hỏi thêm. Có những quan hệ không trở lại như cũ nhưng vẫn có thể tồn tại trong một hình dạng khác, do người bị tổn thương quyết định.

Chiều hôm Hứa Mạn gọi báo kết quả, tôi trở lại nhà xưởng để hoàn tất buổi kiểm tra. Một lô phụ kiện chưa đúng mẫu, người quản lý sản xuất có vẻ sốt ruột vì xe đang chờ ngoài cổng.

“Chỉ khác một chút thôi,” ông nói.

“Cô cứ xác nhận trước, chúng tôi sẽ bổ sung giấy sau.”

Tôi nhìn mẫu, rồi nhìn bảng điều kiện đã duyệt.

“Tôi có thể xác nhận đã kiểm đếm đủ số lượng.

Còn việc chấp thuận thay thế phải chờ người có trách nhiệm đánh giá. Chúng ta ghi rõ hai việc đó.”

Ông thở dài, gọi người lấy thêm hồ sơ. Tôi không cao giọng, cũng không kể câu chuyện của bố để làm ông im lặng. Công việc cần được giải quyết bằng đúng những gì trước mắt.

Trên đường về, tôi mua một bó hoa nhỏ cho mẹ. Bà đang tưới chậu lan ngoài ban công căn hộ mới. Ánh nắng cuối ngày chiếu lên mái tóc đã bạc quá nửa.

Tôi nói kết quả cho bà nghe. Mẹ đặt bình tưới xuống, đứng yên một lúc rồi hỏi tôi đã ăn gì chưa.

Tôi cười, nước mắt chợt trào ra.

“Sao lần nào mẹ cũng hỏi ăn cơm?”

Bà nhận bó hoa, vỗ nhẹ vào tay tôi.

“Vì chuyện lớn đến mấy, con cũng phải sống tiếp chứ.”

Tối ấy chúng tôi nấu nhiều hơn thường ngày một món. Tôi đặt thêm chiếc bát bố vẫn dùng, không phải vì nghĩ ông sẽ quay về, mà vì hôm nay cả hai mẹ con đều muốn nhìn thấy nó trên bàn.

Ăn xong, mẹ mở cửa ban công. Gió nhẹ đưa mùi hoa vào phòng. Tôi lấy chiếc hộp thiếc cũ, sắp lại các lá thư và giấy tờ. Hồ sơ đã được sao lưu đầy đủ, những việc cần theo dõi có người phụ trách. Tôi cất bản gốc vào ngăn tủ, không để nó nằm cạnh giường nữa.

Dưới đáy hộp có tấm thẻ học từ vựng bố làm cho tôi lúc nhỏ. Mặt giấy đã vàng, nét mực ở góc hơi nhòe. Một bên là từ tiếng Pháp, bên kia là nghĩa tiếng Trung cùng câu ví dụ ông viết.

Tôi lật từng tấm, đọc thành tiếng. Mẹ ngồi trên ghế, nghe như nhiều năm trước, khi bố cùng tôi học ở chiếc bàn cũ.

Ngày hôm sau, tôi có lịch đón một nhóm đối tác từ Pháp. Trong cuộc họp có một đồng nghiệp mới, vừa tốt nghiệp một trường ít người biết tên. Khi giới thiệu bản thân, cậu nói đến tên trường thì ngập ngừng, vội bổ sung rằng mình sẽ cố gắng học hỏi.

Tôi đưa cho cậu bản tài liệu đã chuẩn bị.

“Phần đối chiếu của em rõ lắm.

Lát nữa em trình bày mục đó nhé. Nếu có câu hỏi chưa đủ thông tin, cứ nói mình cần kiểm tra lại.”

Cậu nhìn tôi, rồi gật đầu. Vai cậu dần thả lỏng.

Cửa phòng họp mở ra, các đối tác bước vào. Tôi đứng dậy, chào hỏi bằng tiếng Pháp, giọng nói tự nhiên như những cuộc trao đổi công việc khác.

Trong một thoáng, tôi nhớ lại căn phòng của gần hai năm trước, nhớ vẻ mặt David khi nghe tôi cất tiếng. Tôi đã từng nghĩ đó sẽ là khoảnh khắc quan trọng nhất đời mình.

Nhưng rồi tôi nhìn đồng nghiệp trẻ đang mở tài liệu, nhìn những người cùng ngồi quanh bàn để giải quyết một công việc thật sự. Không ai cần cúi đầu vì tên trường, không ai phải giả vờ kém cỏi để chờ được đối xử công bằng.

Tôi đặt điện thoại xuống, mở trang đầu của hồ sơ.

“Chúng ta bắt đầu nhé.”

Lần này, tôi nói câu ấy mà không cần chờ ai tái mặt.

Hết